Bagajın kaybolduğunda veya geç geldiğinde ne yapmalısın

Bagaj tazminatı, uçuş tazminatından tamamen farklı çalışır. Sabit bir tutar yoktur; gerçek zararını ispat edersin ve bir üst sınıra kadar ödenir.

O üst sınır yolcu başına 1.519 SDR. SDR, Uluslararası Para Fonu'nun hesap birimidir ve kuru günlük değişir; kabaca 1.700–1.900 avro bandına denk gelir. Güncel kuru IMF günlük yayınlar.

Havalimanından ayrılmadan yap

Bu adımı atlamak en sık yapılan ve en pahalıya mal olan hata.

Bagajın gelmediyse veya hasarlıysa havalimanından çıkmadan havayolunun bagaj bankosuna git ve PIR (Property Irregularity Report) tutanağı düzenlet. Tutanağın bir kopyasını ve referans numarasını al.

PIR olmadan sonradan yapılan başvurular çoğunlukla reddediliyor, çünkü havayolu bagajın kendi kusurundan kaynaklandığını doğrulayacak kaydı bulamıyor.

Bildirim süreleri kesin

Montreal Sözleşmesi'nin 31. maddesi yazılı şikâyet için net süreler koyar. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırırsan dava hakkın da kalkar.

Bagaj 21 gün içinde bulunmazsa kayıp sayılır ve tazminat süreci başlar.

Neyi talep edebilirsin

Bagaj geciktiğinde: beklerken zorunlu olarak aldığın şeylerin bedeli. Kıyafet, hijyen malzemesi, iş toplantısı için gömlek. Fatura şart. Havayolları genellikle "makul" ölçüyü günlük bir üst sınırla yorumluyor; tatilin ilk gününde alınan mayo makul sayılır, tasarım marka bir takım elbise sayılmaz.

Bagaj kaybolduğunda: içindekilerin değeri, 1.519 SDR üst sınırına kadar. İçerik listesi ve mümkün olduğunca fatura veya satın alma kaydı istenir. Bu yüzden değerli eşyayı bagaja koymamak sadece tavsiye değil, pratik bir zorunluluk.

Bagaj hasar gördüğünde: onarım bedeli, onarılamıyorsa değeri.

İç hat uçuşlarda durum farklı

Montreal Sözleşmesi yalnızca uluslararası taşımaya uygulanır. Türkiye içindeki bir uçuşta bagajın kaybolursa 1.519 SDR sınırı geçerli değildir; Türk Sivil Havacılık Kanunu ve havayolunun taşıma şartları devreye girer. Bildirim sürelerini yine gecikmeden işletmen gerekir, ama tazminat hesabı farklı yürür.

Havayolunun sorumluluğu nereye kadar

Havayolu, bagajın uçak altına verildiği andan teslim edildiği ana kadar olan süreçten sorumludur. Bu sorumluluk kusura bağlı değildir; bagajın neden kaybolduğunu ispat etmen gerekmez.

İki istisna var. Eşyanın kendi kusurundan kaynaklanan hasar (kırılgan eşyanın kendi yapısı gereği kırılması) ve kabin bagajında havayolunun kusuru olmayan durumlar.

Yüksek değerli eşya için özel beyan yapabilirsin. Check-in sırasında bagajın değerini beyan edip ek ücret ödersen, üst sınır beyan ettiğin tutara yükselir. Nadiren kullanılıyor ama müzik enstrümanı veya profesyonel ekipman taşıyorsan mantıklı.

Aktarmalı uçuşlarda kim sorumlu

Tek biletle aldığın aktarmalı yolculukta ilk havayoluna da son havayoluna da başvurabilirsin. Aralarındaki paylaşımı kendileri çözer.

Ayrı biletler aldıysan durum farklı: her havayolu yalnızca kendi taşıdığı bacaktan sorumludur ve bagajı kendin alıp yeniden vermen gerektiği için zincir kopar. Ucuz görünen ayrı bilet kombinasyonlarının gizli maliyeti burada ortaya çıkıyor.

Başvuru adımları

1. Havalimanında PIR tutanağı düzenlet, referans numarasını al.
2. Bagaj etiketini, biniş kartını ve bileti sakla.
3. Gecikmede yaptığın zorunlu harcamaların faturalarını topla.
4. Süreler içinde havayoluna yazılı başvur: PIR numarası, uçuş bilgileri, talep ettiğin tutar ve gerekçesi.
5. Ret gelirse Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne şikâyet et.
6. Dava hakkı iki yıl içinde kullanılmalıdır.

Seyahat sigortan varsa ona da bildir. Sigorta çoğunlukla havayolunun ödemediği kısmı veya bekleme süresindeki masrafları daha hızlı karşılıyor; iki başvuru birbirini engellemez.

Kaynaklar

• Montreal Sözleşmesi sorumluluk limitleri, ICAO — 28 Aralık 2024'te 1.288 SDR'den 1.519 SDR'ye yükseltildi
• Montreal Sözleşmesi madde 17 (sorumluluk), 22 (limitler), 31 (bildirim süreleri), 35 (zamanaşımı)
• SHY-YOLCU yönetmeliği, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut bir uyuşmazlıkta ilgili kurumun güncel mevzuatını esas alın.