Uçuşun iptal edildi: hakların ve başvuru adımları

Uçuşun iptal edildiğinde iki ayrı hakkın doğar ve bunlar birbirinin alternatifi değildir.

Birincisi seçim hakkı: ya paranı geri alırsın ya seni başka bir uçuşa koyarlar. İkincisi tazminat: havayolu seni geç haber verdiyse, seçtiğin şıktan bağımsız olarak ayrıca nakit ödeme yapmak zorundadır.

Kısa cevap

Havayolu iptali kalkıştan en az 14 gün önce bildirdiyse tazminat ödemez. Daha geç bildirdiyse, sunduğu alternatif uçuş belli sınırların içinde kalmıyorsa tazminat öder.

Tutarlar rötar tazminatıyla aynıdır: iç hatta 100 avro, dış hatta mesafeye göre 250, 400 veya 600 avro. Ayrıntısı uçuş rötarı tazminatı sayfasında.

Seçim hakkın: iade mi, alternatif uçuş mu

İptal bildirildiğinde havayolu sana üç seçenek sunmak zorundadır. Seçim senin, havayolunun değil.

Bilet bedelinin tamamının iadesi. Yedi gün içinde ödenir. Kullanılmayan tüm bacaklar dahildir. Yolculuğun ilk noktasına dönmen gerekiyorsa o dönüş uçuşu da ücretsiz sağlanır.

En erken fırsatta alternatif uçuş. Havayolu seni mümkün olan en yakın uçuşa yerleştirir. "Mümkün olan en yakın", kendi filosundaki en yakın uçuş değil — gerekirse başka havayolunda koltuk almak da buna dahildir.

Sonraki bir tarihte alternatif uçuş. Koltuk durumuna bağlı olarak senin belirlediğin bir tarihte.

Havayolunun sana yalnızca kupon veya uçuş kredisi teklif etmesi bu hakkı ortadan kaldırmaz. Nakit iade isteme hakkın saklıdır; kuponu kabul etmek zorunda değilsin.

Beklerken hakkın olan bakım hizmetleri

Alternatif uçuşu bekliyorsan havayolu sana bakım hizmeti vermek zorundadır. Bunun tazminatla ilgisi yoktur ve olağanüstü hâlde de geçerlidir.

• Bekleme süresine göre yemek ve içecek
• İki telefon görüşmesi veya e-posta
• Ertesi güne sarkıyorsa otel ve havalimanı–otel ulaşımı

Havayolu sunmazsa makul harcamalarını fatura karşılığı geri alabilirsin. Havalimanı restoranı fiyatları makul sayılır; şehirdeki lüks bir akşam yemeği sayılmaz.

Havayolu hangi durumda tazminat ödemez

Tazminat yükümlülüğü, iptalin havayolunun kontrolü dışındaki bir sebepten kaynaklandığı ispatlanırsa kalkar. Kavramın sınırı rötardakiyle aynıdır: ağır hava koşulları, hava sahası kapanması, hava trafik kontrolü grevi ve güvenlik riski olağanüstü sayılır; teknik arıza, mürettebat eksikliği ve havayolunun kendi personelinin grevi sayılmaz.

Dikkat edilecek nokta şu: olağanüstü hâl yalnızca tazminatı düşürür. Bilet iadesi ve bakım hizmetleri yükümlülüğü aynen devam eder. Havayolları bu ikisini sık sık birbirine karıştırıyor.

İptal mi, büyük rötar mı

Havayolları bazen bir uçuşu iptal edip yolcuları saatler sonraki başka bir sefere aktarıyor ama bunu "rötar" diye adlandırıyor. Aradaki fark tazminat açısından önemsiz — her iki durumda da varıştaki gecikme üç saati aşınca hakkın doğuyor.

Fark seçim hakkında ortaya çıkıyor. Uçuş iptal edildiyse derhal iade isteyebilirsin. Rötarda bu hak beş saatlik gecikmeden sonra doğuyor.

Uçuş numarasının değişmesi, tarihin kayması veya yeni bir bilet düzenlenmesi iptalin işaretidir.

Nasıl başvurulur

1. İptal bildirimini sakla. E-posta veya SMS'in ekran görüntüsü, gelen tarih ve saatiyle birlikte. Bildirim tarihi, tazminatın doğup doğmadığını belirleyen ilk unsur olduğu için bu kanıt kritik. Sunulan alternatif uçuşun saatleri ve iptalin sebebi de hesaba giriyor.
2. Hangi seçeneği kabul ettiğini yazılı olarak bildir.
3. Havayoluna yaz: uçuş numarası, tarih, rezervasyon kodu, iptal bildiriminin geldiği tarih, sunulan alternatifin kalkış ve varış saatleri.
4. Ret gelirse Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne şikâyet et; AB uçuşlarında kalkış ülkesinin denetim kurumuna.

Kaynaklar

• SHY-YOLCU yönetmeliği, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
• Regulation (EC) No 261/2004, madde 5 ve 8
• Avrupa Birliği Adalet Divanı, C-549/07 (teknik arıza olağanüstü hâl sayılmaz)

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut bir uyuşmazlıkta ilgili kurumun güncel mevzuatını esas alın.